Od sierpnia do listopada 2025 roku zrealizowaliśmy zadanie pn. „Od źródła do Bałtyku – edukacja ekologiczna mieszkańców Gminy Tczew”.

W ramach projektu przeprowadziliśmy kompleksowe działania edukacyjno-informacyjne, których celem było podniesienie świadomości ekologicznej mieszkańców gminy w zakresie ochrony wód powierzchniowych, ograniczania zanieczyszczeń trafiających do rzek oraz uświadomienie wpływu działań lokalnych na stan środowiska Morza Bałtyckiego. Szczególny nacisk położono na rozwijanie kompetencji ekologicznych uczestników w obszarze odpowiedzialnej gospodarki wodnej i ograniczania zużycia plastiku.

Warsztaty edukacyjne przeprowadzono własnymi zasobami kadrowymi Spółki i skierowano do różnych grup odbiorców. Zajęcia dla uczniów szkół podstawowych odbyły się w placówkach oświatowych w miejscowościach: Swarożyn, Lubiszewo Tczewskie, Rokitki, Turze, Dąbrówka Tczewska i Miłobądz. Działania objęły także seniorów – uczestników spotkań w Swarożynie i Szpęgawie, organizowanych w ramach Gminnych Przystani Seniora działających przy Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Tczewie z siedzibą w Gniszewie. Ponadto przeprowadzono warsztaty plenerowe podczas festynu dożynkowego, skierowane do mieszkańców gminy.

Łącznie w działaniach edukacji bezpośredniej wzięło udział 1 050 osób. Projekt promowano także za pośrednictwem profilu Spółki na Facebooku, mediów lokalnych – Radia Tczew, portalu Tcz.pl, tygodnika „Wieści z Kociewia” oraz miesięcznika „Kociewski Kurier Tczewski” – oraz materiałów drukowanych, co pozwoliło dotrzeć do około 22 700 odbiorców pośrednich.

Zakładane efekty rzeczowe i ekologiczne zostały osiągnięte, a w części przekroczone ze względu na duże zainteresowanie projektem. Trwałym rezultatem była zmiana postaw proekologicznych uczestników, wzrost świadomości ekologicznej, lepsze rozumienie potrzeby ochrony wód powierzchniowych oraz ograniczania zużycia plastiku. Uzyskane efekty potwierdziły zasadność i potrzebę kontynuowania działań edukacyjnych na rzecz ochrony środowiska.

Przez Gminę Tczew przepływało aż 13 rzek i cieków wodnych: Wisła, Motława, Szpęgawa, Kanał Młyński, Młyński Rów (Struga), Drybok (Subkowska Struga), Swarożynka, Damaszka, Cisownica (Rów Mieściński), Struga Miłobądzka, Godziszewianka (Dopływ spod Siwiałki), Turzyca (Dopływ z Lubiszewa) i Bielawa. Wszystkie one wpływały do Motławy lub Wisły, a następnie do Morza Bałtyckiego. Dzięki projektowi uczestnicy zrozumieli, że ochrona małych strumyków w miejscowościach ma równie duże znaczenie, jak dbanie o większe rzeki, bo tym samym sami mieszkańcy gminy Tczew mają realny wpływ na czystość wody w Morzu Bałtyckim.

W ramach działań edukacyjnych pokazaliśmy, jak ograniczać zużycie wody i marnowanie zasobów. Podczas warsztatów wyjaśniliśmy też, czym jest deszczówka i jak ją wykorzystywać. Naturalna woda opadowa gromadzona w beczkach czy zbiornikach przydomowych ma korzystne właściwości dla roślin i pozwala ograniczyć zużycie wody wodociągowej.

Uczestnicy poznali zalety picia kranówki, która w Gminie Tczew spełnia rygorystyczne normy jakości. Wybór wody z kranu zamiast butelkowanej pozwala oszczędzać pieniądze i zmniejszać ilość plastiku w środowisku.

Projekt uświadomił także, że rezygnacja z plastiku na rzecz rozwiązań wielorazowych ma realny wpływ na środowisko wodne. Jednorazowe butelki trafiają do rzek i morza, rozkładając się setki lat, podczas gdy wielorazowe bidony i szklane butelki ograniczają odpady i promują proekologiczne nawyki.

Pokazaliśmy również, jak codzienne zachowania wpływają na czystość rzek i Morza Bałtyckiego. Nawet drobne zaniedbania, jak wrzucenie jednej butelki do rowu, przy powieleniu przez wielu mieszkańców, mogą prowadzić do dużych zanieczyszczeń w ciekach wodnych. Projekt podkreślił znaczenie świadomego korzystania z kanalizacji i oczyszczalni.

Działania edukacyjne obejmowały całe pokolenia. Lekcje w szkołach podstawowych, spotkania z seniorami oraz warsztaty plenerowe podczas festynu dożynkowego pozwoliły dotrzeć z wiedzą o wodzie i ekologii do dzieci, młodzieży, dorosłych i osób starszych.

Podjęte w projekcie działania pokazały, że małe kroki – oszczędzanie wody, picie kranówki, rezygnacja z plastiku i prawidłowe odprowadzanie ścieków – przynoszą duże efekty. Dzięki zaangażowaniu mieszkańców udało się chronić 13 rzek Gminy Tczew, Motławę, Wisłę i Bałtyk. Uczestnicy projektu otrzymali bezpłatnie butelkę szklaną jako zachętę do rezygnacji z plastiku na rzecz wielorazowej szklanej butelki oraz jako zachętę do picia wody.

Projekt „Od źródła do Bałtyku. Edukacja ekologiczna mieszkańców Gminy Tczew” został dofinansowany ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku w wysokości 11 000 zł w ramach zadania z zakresu edukacji ekologicznej dla województwa pomorskiego (edycja 2025).

Partnerem projektu był Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Tczewie z siedzibą w Gniszewie.